Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Rzeszowie-Zalesiu została erygowana w 1946 r. Wcześniej Zalesie należało do parafii w Słocinie. Obecnie zaleska wspólnota liczy ok. 3 tys. wiernych. Od 1993 r. proboszczem jest ks. kan. Stanisław Płaza. Obowiązki wikariusza pełni ks. Jerzy Gajda, a duszpasterzem akademickim jest ks. kan. dr Wacław Sopel.

Z przeszłości Zalesia

W Zalesiu odkopano cmentarzysko z okresu rzymskiego, a także wcześniejsze ślady osadnictwa (ok. 1300-1100 r. przed Chrystusem). Obszar ten związany był z Rusią. Do Polski włączono go w 1340 r., po wyprawie na Ruś króla Kazimierza Wielkiego. Do 1385 r. właścicielem tych terenów był Otto z Pilczy. Pierwsza wzmianka o Zalesiu pochodzi z 1404 r. kiedy to dobra tyczyńskie (w skład których wchodziła osada) wyrokiem sądu polubownego stały się własnością króla Władysława Jagiełły ( po jego śmierci przeszło w posiadanie Jana Pileckiego).

Chociaż wspomniany teren miał charakter pograniczny, to jednak w Zalesiu mieszkali Polacy, o czym świadczy pergamin łańcucki z 1466 r. Pod koniec XV w. dziedzic Stanisław Pilecki osadził w Zalesiu, Białej i Matysówce Rusinów z prawosławnym popem. W wyniku Unii Brzeskiej diecezja ruska w Przemyślu przeszła z prawosławia do Kościoła greckokatolickiego. Tym samym w Zalesiu powstała parafia greckokatolicka pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

W II poł. XVII w. w Zalesiu wzniesiono kaplicę cerkiewną. Nową cerkiew drewnianą na fundamencie kamiennym wybudowano w 1793 r., a w 1899 r. wybudowano tę, która przetrwała do dzisiaj. Wymurowana jest z wypalanej cegły, w stylu romańskim, na planie krzyża, z jedna kopułą. Parafia greckokatolicka przetrwała do 1945 r., kiedy pozostali tam grekokatolicy przejęli obrządek łaciński. W 1946 r. Kuria Biskupia w Przemyślu zamieniła opuszczoną cerkiew na kościół filialny, a dekretem z 30 kwietnia 1946 r. ustanowiła tam wikariat eksponowany parafii Słocina, później samodzielną parafię. Pierwszym proboszczem został ks. Józef Sowiński, katecheta ze Lwowa, który przystosował cerkiew do obrządku łacińskiego i rozpoczął integrowanie parafii. Następcą był ks. Mieczysław Zając, później ks. Władysław Janowski, Władysław Jagustyn i od 1993 r. ks. Stanisław Płaza.

W 1975 r. Zalesie zostało włączone do Rzeszowa. W tym samym roku bp Ignacy Tokarczuk erygował parafię Najświętszego Serca Pana Jezusa (obecna katedra). W kolejnych latach zostały wyłączone samodzielne parafie w Matysówce oraz w Białej.

Obecnie trwają prace remontowe przy kościele. Dobudowana została zakrystia, powiększane jest wnętrze świątyni poprzez adaptację zakrystii na boczną nawę i budowę balkonów. Tylko takie zmiany mogły być wprowadzone, gdyż świątynia ma status zabytku. Będzie także wymieniony ołtarz główny. W centrum znajdzie się zabytkowa nastawa ołtarzowa, która do tej pory stanowiła ołtarz boczny. Umieszczony w niej będzie obraz Matki Bożej Zaleskiej. Wiele prac jeszcze czeka na wykonanie, m. in. ogrzewanie świątyni, elewacja, kostka wokół świątyni itd.

Zaleski skarb

Wspomniany, łaskami słynący obraz Matki Bożej Zaleskiej został namalowany na desce. Obecnie umieszczony jest w prostokątnej wnęce ołtarza bocznego, z półokrągłym zakończeniem od góry. Całość ulokowana jest na drewnianym cokole, a zwieńczona symetrycznym, ozdobnym baldachimem. Pod koroną spinającą obie strony baldachimu, a nad ramą obrazu znajduje się duży monogram "MP".

Na rewersie obrazu umieszczono napis w języku rosyjskim: " Do Twego miłosierdzia uciekamy się, Bogarodzico Dziewico". W 1992 r. przeprowadzono konserwację obrazu, w wyniku której stwierdzono, że obraz był przemalowany. Pierwotny, oryginalny obraz (pozostał pod warstwami późniejszymi) ma charakter ikony z XVII-XVIII w.

Maryjna religijność

Ponieważ Zalesie to parafia maryjna, szczególnie uroczyście obchodzone są w pierwsze soboty miesiąca. Odprawiana jest wtedy Msza św. z homilią oraz nowenna z prośbami i podziękowaniami do Matki Bożej Zaleskiej. Każde nabożeństwo wieńczy składanie kwiatów Matce Bożej. W pierwsze soboty miesiąca kapłani jeżdżą także z posługą duszpasterską do chorych ( ok. 20 osób, przed świętami jest ich jeszcze więcej). W pozostałe soboty odprawiana jest Nowenna do Matki Bożej Nieustającej Pomocy.

Spośród grup duszpasterskich Ksiądz Proboszcz wymienia Radę Duszpasterską, która ma wiele do zrobienia teraz, gdy trwają prace remontowe przy kościele, a niedawno zakończona została budowa nowej plebanii. Członkowie Rady spotykają się stale dwa razy w roku: w listopadzie oraz okazjonalnie, gdy jest potrzeba omówienia różnych spraw.

W parafii prężnie działa Duszpasterstwo Akademickie "Przystań" . W czasie roku akademickiego organizowane są rekolekcje akademickie oraz wyjazdy pielgrzymkowo-turystyczne. Zespół Charytatywny Caritas stara się doraźnie pomagać rodzinom znajdującym się w potrzebie, zwłaszcza wielodzietnym. Raz w miesiącu spotyka się Akcja Katolicka oraz Zespół Synodalny. Działa również Towarzystwo Przyjaciół WSD oraz Towarzystwo Przyjaciół Radia Via. Grupa Apostolatu Trzeźwości ma charakter modlitewny. Należą do niej zwłaszcza rodziny osób uzależnionych. W niedzielę przed jedną z Mszy św., a w Wielkim Poście codziennie, członkowie tej grupy prowadzą Koronkę do Miłosierdzia Bożego.

W parafii działa 15 róż różańcowych. W każdą niedzielę przed Mszą św. o godz. 10.00 odprawiany jest Różaniec. Przed porannym nabożeństwem w niedzielę śpiewane są Godzinki do Najświętszej Maryi Panny. W czwartki spotkania ma liturgiczna służba ołtarza. Co tydzień spotykają się członkowie Ruchu Światło-Życie, a w pierwsze piątki - dzieci z Koła Misyjnego. Na słowa uznania zasługuje Straż Pożarna uczestnicząca we wszystkich uroczystościach kościelnych.

Ludzie w Zalesiu są ofiarni i spontaniczni. Na miarę swoich możliwości wspierają finansowo prace remontowe i inne przy kościele.