Każde większe święto powinno być poprzedzone specjalnym modlitewnym przygotowaniem. Słowo „święto” znaczy, że dotykamy czegoś lub kogoś świętego, że jest to dzień spotkania ze Świętym, czyli z Bogiem. Dzień Narodzenia się Chrystusa jest właśnie takim dniem, kiedy dotykamy tych tajemnic, jest wielkim świętem, które pozwala nam poprzez liturgię zbliżyć się do Dzieciątka Jezus i przeżyć na nowo radość z tego, że „...Słowo stało się Ciałem i zamieszkało wśród nas” (J 1, 14). Dlatego jest ono poprzedzone tzw. wigilią, czyli czuwaniem. Zwyczaj ten wywodzi się z początków chrześcijaństwa, kiedy wierni przed większymi świętami pościli i modlili się przez całą noc. Do dziś w Kościołach wschodnich istnieje zwyczaj poszczenia przed każdym większym świętem i całonocnego czuwania. Dla nas Wigilia Bożego Narodzenia jest najbardziej uroczystym wieczorem przeżywanym w domu rodzinnym. Gdyby tak w Wigilię patrzeć gdzieś z góry na nasze ulice i drogi, to zaobserwowalibyśmy niezwykłą wędrówkę ludzi przemierzających niejednokrotnie setki kilometrów, po to, aby w ten wieczór być z rodziną, a szczególnie z matką i ojcem. Wieczór ten ma charakter ściśle religijny i rodzinny, a jego atmosfera w pewien sposób nawiązuje do Ostatniej Wieczerzy. Wigilię, wilię lub pośnik tradycyjnie rozpoczyna się, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazda na pamiątkę tej, która prowadziła świętych Mędrców do Betlejem. Stół powinien być już przykryty białym obrusem, na środku umieszcza się księgę Ewangelii, opłatek i trochę siana. Pod choinką lub gdzieś w widocznym miejscu powinna znaleźć się szopka. Rozpoczynając domowe wigilijne nabożeństwo należy zapalić świecę, najbardziej właściwą będzie świeca „Caritas”. Nasz dom staje się wtedy Stajenką Betlejemską, siano i biały obrus przypominają pieluszki i Dziecię złożone w żłobie, a płonąca świeca miłość do Boga i ludzi. Kulminacyjnym momentem jest specjalna modlitwa, łamanie się opłatkiem i gorące życzenia. Oczywiście w niektórych regionach Polski wieczerza ta jest jeszcze ubogacana różnymi pięknymi i oryginalnymi obyczajami. Po życzeniach zasiadamy do stołu, aby spożywać wigilijne postne smakołyki. Zawsze zostawia się jedno nakrycie wolne dla nieoczekiwanych gości. Trzeba też zwrócić uwagę na to, że głównym daniem wigilijnym jest ryba. Nie jest to przypadek, przecież ryba była dla chrześcijan znakiem rozpoznawczym, a nawet greckie słowo „ichtis” - ryba jest monogramem Jezusa Chrystusa i znaczy: „Jezus Chrystus Syn Boga”. Kolację wigilijną kończy wspólne śpiewanie i granie kolęd, poczym domownicy udają się na Pasterkę.
Nabożeństwo wigilijne w domu można odprawić według poniżej zamieszczonego wzoru, który znajdujemy w broszurce pt. „Wigilia w Rodzinie” wydanej przez Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne. Oto propozycja tego nabożeństwa:

Obdarz nas miłością i pokojem.
Panie Jezu, udziel naszej rodzinie daru miłości, zgody i pokoju.
Obdarz nas miłością i pokojem.
Panie Jezu, obdarz szczęściem i radością także naszych sąsiadów, przyjaciół i znajomych.
Obdarz nas miłością i pokojem.
Panie Jezu, wszystkich opusz-
czonych, samotnych, chorych i nieszczęśliwych pociesz i umocnij Dobrą Nowiną Zbawienia.
Obdarz nas miłością i pokojem.
Panie Jezu, naszych zmarłych i krewnych, bliskich i znajomych obdarz szczęściem i wiecznym zbawieniem (można wymienić ich imiona).
Obdarz nas miłością i pokojem.
Zjednoczeni w miłości, odmówmy wspólnie modlitwę, której nauczył nas Jezus Chrystus:
Ojcze nasz...

W tej uroczystej chwili wychwalamy Boga, naszego Ojca, za Świętą Noc, którą teraz wspominamy, a w której Jego Syn Jezus Chrystus narodził się z Maryi Dziewicy. Przeżyjmy tamto wydarzenie opisane w Ewangelii. Słowa Ewangelii według św. Łukasza (czyta się fragment Ewangelii rozdział 2, od wiersza 1 do15).
Wspólna modlitwa (przewodniczy ojciec lub osoba najstarsza). Chrystusa, który przyszedł na świat, aby nas zbawić, prośmy słowami:
„Polećmy Bogu przez pośrednictwo Matki Jezusa Chrystusa - naszą rodzinę, naszych przyjaciół, sąsiadów, gości, samotnych, chorych”.
Zdrowaś Maryjo...
„Panie Boże, Ty sprawiłeś, że ta święta noc zajaśniała blaskiem prawdziwej światłości Twojego Syna; spraw abyśmy jaśnieli blaskiem Twojej światłości w naszym codziennym postępowaniu. Pobłogosław nas, przygotowany posiłek i te opłatki, którymi będziemy się dzielić zwyczajem naszych ojców. Naucz nas dzielić się chlebem, miłością i życzliwością z każdym człowiekiem. Obdarz nas wszystkich Twoim pokojem, abyśmy wspólnie sławili Twoją ojcowską dobroć. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen”.
Anioł Pański zwiastował Pannie Maryi itd.