Jak to właściwie jest z tą Wielkanocą? Dlaczego w przeciwieństwie do Bożego Narodzenia, Święta Wielkanocne to święta ruchome? Czy nie można na drodze obliczeń astronomicznych ustalić przynajmniej przybliżoną datę Męki Pańskiej i Zmartwychwstania (podobnie jak przybliżona jest, ale ostatecznie przyjęta za stałą, data narodzenia Jezusa).
To wielce symboliczne, że Pascha Jezusa powiązana jest czasowo z paschą narodu wybranego. Tak jak Mojżesz wyprowadził Żydów z niewoli egipskiej, tak Jezus dokonał czegoś niewyobrażalnie większego - pokonując śmierć i zmartwychwstając - wyprowadził ludzi z niewoli grzechu.
Godzina zmartwychwstania Chrystusa pozostaje Bożą tajemnicą, ale na pewno powstał z grobu w nocy z soboty na niedzielę. W 325 r. na Soborze Nicejskim ustalono, że pamiątka Zmartwychwstania - Pascha chrześcijańska, obchodzona będzie w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca. W VII/VIII w. (w czasach Karola Wielkiego i za sprawą św. Bedy Czcigodnego) przyjęto, że początek wiosny przypada na 21 marca. Stąd możliwe terminy Wielkanocy: najwcześniejszy - 22 marca; najpóźniejszy - 25 kwietnia.
Zapowiedzią radości Zmartwychwstania jest już liturgia Wielkiej Soboty, czyli Wigilii Paschalnej. To ciągle jeszcze oczekiwanie, bo łacińskie vigilare znaczy czuwać. Ale w myśl przepisów liturgicznych ceremonie Wielkosobotnie należą już do Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego. Stąd może w naszym regionie zachował się zwyczaj, że radosne pozdrowienia: „Chrystus zmartwychwstał! Prawdziwie zmartwychwstał!” można wypowiadać już w Wielką Sobotę po powrocie z nabożeństwa Wigilii Paschalnej.
Ale pełnię radości Wielkanocnego Poranka obwieszczają dopiero dzwony rezurekcyjne. W Polsce rezurekcję (od resurrectio - zmartwychwstanie) wprowadzili bożogrobcy, zakon sprowadzony ok. 1163 r. do Miechowa z Jerozolimy (za: Roman Landowski, Dawnych obyczajów rok cały. Między wiarą, tradycją i obrzędem, Pelplin 2000).
Rezurekcja rozpoczyna się uroczystą procesją z Najświętszym Sakramentem na zewnątrz kościoła. Ubrany w złotą kapę kapłan podnosi ustawiony przy Grobie Pańskim krzyż ozdobiony czerwoną stułą (na znak Jezusa-Kapłana, który złożył siebie na ofiarę). Następnie ksiądz trzykrotnym śpiewem oznajmia zmartwychwstanie Chrystusa. Ministranci niosą krzyż i figurę Zmartwychwstałego, kapłan trzyma przed sobą monstrancję z Hostią. Dawniej, gdy przy kościele lokowany był także cmentarz grzebalny, procesja była symbolicznym ogłoszeniem wieści o Zmartwychwstaniu także zmarłym. Procesja kończy się odśpiewaniem dziękczynnego hymnu Ciebie, Boga, wysławiamy.
Wielkanocną Mszę św. celebrują kapłani w białych szatach. Symbolem zwycięskiego Jezusa jest figurka Zmartwychwstałego z chorągwią w ręku, wystawiana aż do uroczystości Wniebowstąpienia (za: Katarzyna Czarnecka, Wielkanoc w polskiej kulturze Poznań 1997).