Europa dawno czegoś takiego nie widziała, a komentatorzy – można powiedzieć – aż zaniemówili, nawet nie próbowali wyjaśnić tego, czego może nikt się nie spodziewał. Pytani o to duchowni hiszpańscy, z koniecznym podkreśleniem procesów laicyzacyjnych, które Hiszpanii nie tylko nie omijają, ale wydawały się w niej – podobnie jak i w innych „starych” krajach chrześcijańskich – bardzo silne, a nawet nieodwracalne, ostrożnie mówili o „głodzie transcendencji”, co św. Augustyn, tak bliski papieżowi augustianinowi, wyrażał w słynnym sformułowaniu: „Niespokojne jest ludzkie serce, dopóki nie spocznie w Bogu”. Podobnie świat zaniemówił, patrząc na kilkusettysięczną grupę hiszpańskiej młodzieży, która na czuwaniu z Ojcem Świętym w Madrycie w milczeniu klęczała przed Najświętszym Sakramentem.

Wreszcie świat niemal uklęknął, patrząc na ukończone po 140 latach w swej zasadniczej formie arcydzieło mistrza Antonia Gaudiego – Sagrada Família, którego piękno podkreślił spektakl świetlny. Jego zwieńczeniem była wyświetlona przez drony na barcelońskim niebie podobizna „Architekta Boga”, jakby wyrażająca nadzieję na rychłe zakończenie procesu beatyfikacyjnego Gaudiego.

Hiszpańska pielgrzymka Leona XIV była wyjątkowo – jak na jeden kraj – długa. Osiem dni, które Ojciec Święty spędził na Półwyspie Iberyjskim, były podzielone na trzy etapy: Madryt, Barcelona i Wyspy Kanaryjskie. W Madrycie papież przemawiał w Kortezach Generalnych, czyli hiszpańskim parlamencie. To sytuacja wyjątkowa. Politycy – większość ma lewicowa koalicja – zgotowali mu wyjątkowo ciepłe przyjęcie. Drugi etap – delikatny ze względu na separatystyczne tendencje – to Barcelona, gdzie papież był równie gorąco przyjmowany. Na koniec wyruszył jako pierwszy w historii papież na Wyspy Kanaryjskie, aby budzić sumienia Europy, co kontrastowało z wybuchem w tym samym czasie antyimigranckich pogromów w Belfaście.

Słowami kluczami pielgrzymki były: jedność, pokój, sprawiedliwość społeczna oraz solidarność z najuboższymi i najbardziej potrzebującymi. Takie słowa Europie, skoncentrowanej na debacie o geopolityce, architekturze bezpieczeństwa i wojnie, są szczególnie potrzebne. Wskazują bowiem na człowieka, który zupełnie znika w sytuacji, gdy dominuje strategiczne planowanie.