Katechezy to inicjatywa Gorzowskiej Kapituły Katedralnej, poświęcona aktualnemu nauczaniu Kościoła. Spotkania odbywają się w Centrum Konferencyjnym im. bp. Antoniego Stankiewicza i poprzedzone są Mszą św. z Nieszporami w katedrze. Tematem spotkania, które odbyło się 10 marca, była Antiqua et nova – nota Dykasterii Nauki Wiary i Dykasterii Kultury i Edukacji, poświęcona sztucznej inteligencji.

– Warto zauważyć, że 9 lutego papież Leon XIV zatwierdził nowy dokument Międzynarodowej Komisji Teologicznej Quo vadis humanitas? (Dokąd zmierzasz ludzkości?), będący refleksją nad chrześcijańską antropologią wobec niektórych scenariuszy dotyczących przyszłości ludzkości – wyjaśnia prowadzący wykład ks. dr Mariusz Jagielski, teolog kapituły. – Chodzi zatem o pytania, jakie stawia nam rozwój techniki związany z coraz bardziej zaawansowanymi systemami, zarówno sztucznej inteligencji w znaczeniu ścisłym, jak i dążeniu do sztucznej inteligencji w znaczeniu szerokim, mogącej naśladować ludzki intelekt nie tylko w jakimś jednym określonym zakresie – dodaje. Watykański dokument o sztucznej inteligencji podzielony jest zasadniczo na dwie części. – Perspektywę ogólną, a zatem rozumieniu człowieka, a w konsekwencji etycznym implikacjom zastosowania sztucznej inteligencji oraz kwestiom szczegółowym, czyli konkretnym płaszczyznom jej zastosowania zarówno w tym, co jest wsparciem dla człowieka, jak i w tym co może zostać zwrócone przeciwko niemu, zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i społecznym – zauważa ks. dr Jagielski.

Nota Antiqua et nova w pkt. 33 dokumentu zauważa, że „Inteligencja ludzka nie polega przede wszystkim na wykonywaniu zadań funkcjonalnych, lecz na rozumieniu i aktywnym angażowaniu w rzeczywistość we wszystkich jej wymiarach; posiada także zdolność do zadziwiających intuicji. Ponieważ sztuczna inteligencja nie dysponuje bogactwem cielesności, relacyjności ani otwartości ludzkiego serca na prawdę i dobro, jej zdolności – choć mogą wydawać się nieograniczone – nie dają się porównać do zdolności pojmowania rzeczywistości przez człowieka. Tak wiele można się nauczyć z choroby, jak i z uścisku pojednania czy zwykłego zachodu słońca. Wiele doświadczeń, które przeżywamy jako ludzie, otwiera przed nami nowe horyzonty i pozwala zdobyć nową mądrość. Żadne urządzenie, które operuje wyłącznie danymi, nie jest w stanie dorównać tym i wielu innym doświadczeniom wpisanym w nasze życie”. Ostatecznie pytanie, jakie wnosi rozwój AI, odsyła nas na nowo do dogmatu o Wcieleniu. – Kiedy nadeszła pełnia czasów Odwieczne Słowo stało się człowiekiem. Bycie człowiekiem jest zatem pełnią Bożego zamiaru – podkreśla teolog. – A zatem rodzi się pytanie, w jakim przekraczaniu siebie stajemy się bardziej ludzcy, bardziej pełnią. Chyba tylko wracając do tej prawdy, że Bóg stał się człowiekiem, możemy zapytać się, czy mamy podobny kierunek, czy też nie dajemy się uwieść pokusie, by przestać być człowiekiem – zauważa ks. dr Mariusz Jagielski.

Antiqua et nova, nota opracowana przez Dykasterie Nauki Wiary oraz Kultury i Edukacji, została opublikowana 28 stycznia i jest dostępna w oficjalnym tłumaczeniu na język polski. Dotyka kluczowych zagadnień związanych z rozwojem AI, a także jej wpływem na tak edukację, gospodarkę, zdrowie, rynek pracy, relacje międzyludzkie i międzynarodowe. Omawia zagrożenia i możliwości, jakie stwarza sztuczna inteligencja. Wskazuje na potrzebę odpowiedzialnego i etycznego jej wykorzystywania.