Reklama

Wiadomości

Strażnik dziedzictwa

Nie był dowódcą powstania ani politykiem pierwszego planu. Nie zapisał się w historii wielkimi przemówieniami ani wojennymi decyzjami. A jednak trudno mówić o polskiej kulturze XIX wieku bez nazwiska: Ossoliński.

2026-02-10 14:28

Niedziela Ogólnopolska 7/2026, str. 28-29

[ TEMATY ]

patron roku

pl.wikipedia.org

Jan Maszkowski, Portret Józefa Maksymiliana Ossolińskiego

Jan Maszkowski, Portret Józefa
Maksymiliana Ossolińskiego

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

To właśnie on stworzył jedną z najważniejszych instytucji polskiej pamięci narodowej – Ossolineum. W czasach gdy Polska znikała z mapy Europy, postawił na inną formę walki: ochronę języka, archiwów i dziedzictwa kulturowego. Józef Maksymilian Ossoliński urodził się w 1748 r. w rodzinie magnackiej, która od pokoleń odgrywała ważną rolę w życiu politycznym i kulturalnym Rzeczypospolitej. Pochodzenie dawało mu nie tylko wysoki status społeczny, ale także dostęp do edukacji, kontaktów i instytucji, które w XVIII wieku były zarezerwowane dla wąskiej elity.

Arystokrata i uczony

Znał języki obce, interesował się historią, literaturą i nauką. Już w młodym wieku zaczął gromadzić książki i dokumenty, a jego zainteresowania szybko wykraczały poza prywatne hobby. Ważnym etapem jego życia był pobyt w Wiedniu, gdzie spędził znaczną część swojej kariery. Tam znalazł się w środowisku europejskich uczonych i bibliotekarzy, pracując w strukturach dworu cesarskiego. Pełnił funkcje związane z archiwami i bibliotekami. Pozwoliło mu to poznać od środka mechanizmy działania dużych instytucji naukowych oraz sposoby zabezpieczania zbiorów. Wiedeń był wówczas jednym z najważniejszych centrów intelektualnych Europy Środkowej, a Ossoliński potrafił wykorzystać tę przestrzeń do rozwijania własnych projektów. Prowadził badania, utrzymywał kontakty z ludźmi nauki, a przede wszystkim konsekwentnie budował kolekcję dzieł związanych z historią Polski. Z czasem stał się organizatorem projektu, który miał znaczenie narodowe.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Pełna treść tego i pozostałych artykułów z NIEDZIELI 7/2026 w wersji drukowanej tygodnika lub w e-wydaniu .

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Patrzył prawdzie prosto w oczy

„Jestem za ścisłością, gdyż wydaje mi się, że jedynie prawda jest ciekawa. Ale jednocześnie prawda jest z reguły bardziej bogata, i wielostronna, i barwna niż wykoncypowane jej przeróbki” – pisał Józef Mackiewicz, jeden z patronów roku 2022.

W tym roku przypada 120. rocznica urodzin Józefa Mackiewicza, wybitnego prozaika, publicysty i dziennikarza, jednego z najbardziej niezależnych umysłów XX wieku. Sejm RP ustanowił rok 2022 Rokiem Józefa Mackiewicza, uznając wielkość jego dorobku, „m.in. wytrwale wspierającego idee: niepodległości Polski, wolności i przyjaznego współistnienia narodów Europy Środkowo-Wschodniej i niezłomnego oporu przeciwko komunizmowi”.
CZYTAJ DALEJ

Igrzyska 2026/short track: Polka uderzona łyżwą w twarz przez jedną z rywalek

2026-02-20 22:19

[ TEMATY ]

Igrzyska Olimpijskie

PAP/Grzegorz Momot

Kamila Sellier, która uległa wypadkowi podczas rywalizacji w short tracku w igrzyskach w Mediolanie, jest przytomna - przekazał szef misji olimpijskiej Konrad Niedźwiedzki. 25-letnia zawodniczka przejdzie w szpitalu badania.

- Jest przecięty policzek, który został już zszyty, i najprawdopodobniej uszkodzona jest też kość jarzmowa. Może być złamana, bo jest spora opuchlizna. Oko jest na razie bardzo opuchnięte, więc trudno powiedzieć... Oby nic głębiej ta łyżwa nie weszła - powiedział dziennikarzom Niedźwiedzki.
CZYTAJ DALEJ

Łódź: Droga Krzyżowa za grzechy wobec małoletnich

2026-02-21 18:59

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

Piotr Drzewiecki

Droga Krzyżowa w intencji osób skrzywdzonych przez duchownych i osoby pracujące i posługujące w Kościele

Droga Krzyżowa w intencji osób skrzywdzonych przez duchownych i osoby pracujące i posługujące w Kościele

Pierwszy piątek Wielkiego Postu obchodzony jest jako Dzień pokuty i modlitwy za grzechy wykorzystywania seksualnego małoletnich. To dzień pokuty, refleksji i odpowiedzialności.

Po Mszy św. kościoła stacyjnego w parafii Najświętszego Serca Jezusowego nabożeństwu Drogi Krzyżowej, podczas której wierni modlili się w intencji osób dotkniętych przemocą seksualną ze strony ludzi Kościoła, przewodniczył ojciec biskup iotr Kleszcz. - Najlepszą rzeczą, jaką możemy zrobić, to stanąć w prawdzie, powiedzieć, jak było i co zrobić, żeby do takich sytuacji już nigdy więcej nie doszło. Jestem dumny z mojego Kościoła, że potrafi stanąć w prawdzie! – mówił wcześniej w homilii bp Kleszcz, jednocześnie przepraszając w imieniu Kościoła za takie zachowania.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję