Sprawa o przyznanie służebności użytkowanej od wielu lat drogi została skierowana do sądu, ale sąd nie spieszy się z jej rozstrzygnięciem. Co można zrobić, by przyspieszyć decyzję sądu? Czy jeśli sprawa bardzo się przeciąga, można zaskarżyć sąd?

Odpowiedź eksperta
Służebność drogi koniecznej, najprościej rzecz ujmując, powoduje, że właściciel działki niemającej dostępu do drogi publicznej może dojeżdżać do niej przez posesję sąsiada. Służebność gruntowa jako taka może dotyczyć nie tylko drogi dojazdowej, lecz także wielu innych kwestii dotyczących działek sąsiadów.

Długość trwania sprawy o drogę konieczną w sądzie zależy od liczby jej uczestników tudzież ich aktywności w trakcie postępowania sądowego, a także od sądu, przed którym sprawa się toczy. Najprostsza sytuacja jest wtedy, gdy są: jeden wnioskodawca, czyli właściciel nieruchomości z brakiem uregulowanego dostępu do drogi publicznej, oraz jeden uczestnik, czyli właściciel nieruchomości, na terenie której ma przebiegać służebność drogi koniecznej. Bardziej skomplikowanym przypadkiem jest sytuacja, gdy występuje wprawdzie jeden wnioskodawca (właściciel nieruchomości z brakiem uregulowanego dostępu do drogi publicznej) oraz kilku lub nawet kilkunastu uczestników (właścicieli poszczególnych nieruchomości, po których ma przebiegać służebność drogi koniecznej). Największym mankamentem jest długość trwania postępowania o ustanowienie służebności.

Również sprawy o zabezpieczenie dostępu do drogi na czas trwania postępowania o uregulowanie służebności trwają za długo. Teoretycznie sąd ma 7 dni na rozpatrzenie wniosku, praktyka jednak wygląda różnie. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przewlekłość postępowania ma miejsce wtedy, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia, będących w związku przyczynowym z działaniem lub bezczynnością sądu.

Skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przewiduje ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. (Dz. U. nr 179 poz. 1843). Pozwala ona stronie wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu sądowym, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania. Sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie, a skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skarga podlega stałej opłacie w wysokości 200 zł. Jeśli wniosło ją kilka osób, każda z nich uiszcza opłatę oddzielnie. Na żądanie skarżącego sąd, uwzględniając skargę, może przyznać od Skarbu Państwa sumę pieniężną w wysokości od 2 tys. do 20 tys. zł.