ŁAWRA PECZERSKA
Pierwsza liturgia

Metropolita Epifaniusz, zwierzchnik Cerkwi Prawosławnej Ukrainy (CPU), odprawił w kijowskiej Ławrze Peczerskiej Liturgię bożonarodzeniową. To pierwsze nabożeństwo tej Cerkwi po przekazaniu jej świątyni. Ministerstwo Kultury Ukrainy poinformowało wcześniej, że Cerkiew Prawosławna Ukrainy otrzymała zgodę na odprawienie nabożeństwa w prawosławne Boże Narodzenie w głównej świątyni Ławry Peczerskiej w Kijowie – soborze Zaśnięcia Bogurodzicy. Ławra Peczerska, kompleks klasztorny w centrum Kijowa, jest własnością państwa jako zespół muzealny. Wcześniej resort kultury oficjalnie przejął sobór z rąk Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej (UCP), związanej z patriarchatem moskiewskim – zdecydował, że nie przedłuży z UCP, która dotychczas jako jedyna użytkowała obiekty w Ławrze, umowy najmu świątyni. Wynikało to z faktu, że po rozpadzie ZSRR, gdy obiekty religijne, w tym Ławrę, oddano wiernym, Cerkiew związana z Moskwą była jedynym Kościołem prawosławnym na Ukrainie. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę UCP wykonała też gesty dystansowania się od Moskwy. Niemniej wielu hierarchów i duchownych nadal czuje się związanych z rosyjską Cerkwią. Ta zaś otwarcie wspiera wojnę przeciwko Ukrainie. To kolejna odsłona sporu o Kościół prawosławny na Ukrainie. W 2019 r. patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I, zwierzchnik wschodniego chrześcijaństwa, podpisał tomos (akt kanoniczny) nadający CPU status autokefalii. Nie wszystkie Kościoły prawosławne uznały jednak nową ukraińską Cerkiew. Pierwszą Liturgię, w celu uniknięcia możliwych prowokacji, ochraniały wzmocnione służby porządkowe.
w.d.

ROSYJSKA AGRESJA
Nie zawiesili

Słowa rosyjskich przywódców dotyczące zawieszenia broni na prawosławne Boże Narodzenie okazały się kłamstwem – stwierdził prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski w nagraniu wideo umieszczonym w mediach społecznościowych. Rosyjski dyktator miał polecić ministrowi obrony Siergiejowi Szojgu przerwanie walk na 36 godz. Rosyjskie wojsko nie zaprzestało jednak ataków. – Świat po raz kolejny mógł się przekonać, jak fałszywe są słowa płynące z Moskwy. Rosyjskie pociski znów uderzały w Bachmut i inne ukraińskie pozycje – powiedział Zełenski. – Rosjanie ostrzelali nawet misję ONZ, która przywiozła pomoc humanitarną do miasteczka Orichiw – zaznaczył szef władz obwodu zaporoskiego Ołeksandr Staruch. Ostrzelali też przedmieścia Zaporoża. – To kolejny dowód na to, że Rosja to kraj bez honoru i sumienia – ocenił sekretarz rady miejskiej Zaporoża Anatolij Kurtiew.
j.k.

OPINIE
Czas na rozpad

Amerykański politolog, prof. Alexander Motyl w magazynie Foreign Policy napisał: „Połączenie skutków nieudanej wojny za granicą i kruchego, napiętego systemu w Rosji z każdym dniem zwiększa prawdopodobieństwo jakiegoś wybuchu. Decydenci powinni się na to przygotować”. Najbardziej możliwe jest odejście prezydenta Władimira Putina, a następnie zaciekła walka o władzę między tymi, którzy pragną kontynuować działania wojenne i zniszczyć istniejącą hierarchię polityczną; między tymi, którzy mają interes w przetrwaniu dotychczasowego systemu, a odradzającym się ruchem półdemokratycznym, który dąży do zreformowania Rosji – prognozuje prof. Motyl. Doprowadzi to do znacznego osłabienia Rosji. Jeden bodziec może pchnąć rosyjski system w kierunku upadku. Dlatego Zachód nie może powtórzyć błędów z przeszłości, takich jak dążenie do przetrwania upadającego Związku Radzieckiego i przedkładanie potrzeb Rosji nad potrzeby jej sąsiadów – ocenił politolog.
j.k.

SONDAŻE
Aż do zwycięstwa

Aż 82% badanych Polaków uważa, że kraje NATO i UE powinny wspierać Ukrainę tak, by wygrała wojnę z Rosją, nawet jeśli miałoby to potrwać kilka lat; takie samo zdanie ma jedynie 42% badanych Niemców. 12% Polaków i aż 39% Niemców sądzi, że kraje te powinny dążyć do porozumienia z Rosją – wynika z sondażu Ipsos. W Polsce deklarowane poparcie dla długoterminowego wspierania Ukrainy nie zależy od sympatii politycznych – komentują autorzy badań. Pogląd, że kraje NATO i UE powinny wspierać Ukrainę, by wygrała wojnę, podziela 91% wyborców PiS, po 86% wyborców KO-PO i lewicy oraz 80% zwolenników PSL. Jedynie wśród zwolenników Konfederacji o konieczności wsparcia Ukrainy przez kraje NATO i UE jest przekonanych 54% badanych. Z innego sondażu wynika, że Polacy są podzieleni w kwestii przywrócenia obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej. Za odwieszeniem poboru opowiedziało się 34% respondentów pracowni Social Changes, przeciw jego przywróceniu było 43%, a 23% nie miało zdania.
j.k.

AKCJA INFORMACYJNA
Nie chcą się rozliczyć

Musimy podjąć akcję informacyjną w Europie Zachodniej i USA, aby przekonać naszych partnerów, społeczeństwa, polityków, że Niemcy nie rozliczyły się z wojny – powiedział wiceminister spraw zagranicznych Arkadiusz Mularczyk. To reakcja na odpowiedź resortu dyplomacji Niemiec na notę polskiego MSZ z października ub.r. Sprawa odszkodowań za straty poniesione w wyniku agresji i okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej ma być zamknięta, a Niemcy nie zamierzają podejmować rozmów w tej sprawie. Polskie MSZ podkreśla, że lakoniczna odpowiedź Niemiec wystawia im fatalne świadectwo. Wystosowały ją po otrzymaniu ponad 1500-stronicowego raportu z danymi i opisem zbrodni niemieckich na ziemiach polskich.

Według min. Mularczyka, niemieckie służby, niemieccy politycy i dziennikarze wykonali gigantyczną pracę, by zatrzeć negatywny wizerunek Niemiec. Chodziło o to, by wyczyścić swoją historię i przerzucić odpowiedzialność na innych – najlepiej na sąsiadów, zapłacić świadczenia Izraelowi, a resztę przemilczeć. – Jest kwestią czasu, kiedy Niemcy będą musiały się zmierzyć ze swoją niechlubną historią, którą przez lata chciały zatrzeć – stwierdził min. Mularczyk. – Sprzyjało im to, że kraje Europy Wschodniej były pod okupacją sowiecką i nie miały możliwości podnoszenia sprawy – dodał. Polska chce się zwrócić do liderów ONZ o wsparcie działań dążących do uzyskania odszkodowań wojennych za straty wyrządzone przez Niemcy. W październiku polski MSZ przekazał Niemcom notę, w której Polska domaga się 6,2 bln odszkodowania za straty materialne i niematerialne oraz zrekompensowania szkód.
w.d.

ZHANDLOWANI
Mały może mniej

Liczba małych sklepów w Polsce spada od lat, w 2008 r. było ich jeszcze ok. 460 tys., teraz to już niemal o 90 tys. mniej – wynika z danych wywiadowni Dun & Bradstreet, niemniej ostatnie lata były szczególnie trudne dla tego sektora handlu. Przez rok zniknęło blisko 4 tys. sklepów. W kolejnych miesiącach może być jeszcze gorzej – oceniają autorzy badania. W 2022 r. nieco ponad 9,5 tys. sklepów zawiesiło działalność, co w skali roku oznacza 72%. Najszybciej znikają sklepy spożywcze. Sytuacja jest z miesiąca na miesiąc trudniejsza – po spadku popytu wywołanym pandemią i lockdownami doszła teraz rekordowo wysoka inflacja. Jeszcze większy wpływ na to mają szybko rosnące koszty utrzymania punktów stacjonarnych. Do tego dochodzą rosnące ceny produktów, co nie pozwala na zwiększenie sprzedaży.
j.k.

BADANIE
Brakuje specjalistów

Z najnowszej edycji Barometru zawodów wynika, że brakuje specjalistów w 27 zawodach. 11 z nich należy do kategorii opisywanej jako specjaliści z fachem w ręku. Są to: cieśle, dekarze, elektrycy, kucharze, mechanicy, monterzy instalacji budowlanych, murarze i tynkarze, operatorzy i mechanicy sprzętu do robót ziemnych, operatorzy obrabiarek skrawających, spawacze oraz ślusarze. W Polsce wciąż rośnie liczba młodych z wyższym wykształceniem, a deficyty wskazują, że największe zapotrzebowanie jest tam, gdzie nie jest ono wymagane. Wśród zawodów deficytowych są: lekarz, pielęgniarka i położna, psycholog i psychoterapeuta oraz fizjoterapeuta i masażysta, a także nauczyciel.
j.k.

INCYDENT
LGBT atakuje

„Ideologia LGBT to dziś przemysł pogardy, prześladowania ludzi za poglądy i walki z Kościołem. Niesie nietolerancję i nienawiść. Tęczowy symbol wykorzystywany przez ruch LGBT nie jest symbolem pokoju, lecz wojny. I tu jest granica, której zwłaszcza media publiczne nie powinny przekraczać” – powiedział Marcin Warchoł (na zdjęciu), wiceminister sprawiedliwości i pełnomocnik rządu ds. praw człowieka, w wywiadzie dla tygodnika Do Rzeczy. Podczas Sylwestra Marzeń z Dwójką muzycy grupy Black Eyed Peas występowali z tęczowymi opaskami na ramionach. Krótko po występie amerykańskiego zespołu min. Warchoł napisał na Twitterze: „Promocja LGBT w TVP2. Wstyd! To nie Sylwester Marzeń, lecz Sylwester Wynaturzeń”. W reakcji na ten wpis dr hab. Jakub Urbanik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, aktywista LGBT, domaga się od rektora UW wszczęcia przeciwko min. Warchołowi postępowania dyscyplinarnego. Ten w odpowiedzi stwierdził: „Nie boję się represji ze strony lobby LGBT (...). Jestem chrześcijaninem i nie wstydzę się swoich poglądów. A jeżeli chrześcijanin zostaje politykiem, to tym bardziej nie powinien kryć się ze swoimi przekonaniami”. To ważny sygnał dla katolickich polityków: wiara wymaga od nas odwagi. „Odwaga wiary wiele kosztuje” – uczył nas św. Jan Paweł II.
Red.