Od wielu lat dzięki pozyskiwanym przez bibliotekę środkom udaje się przeprowadzać renowację wielu starodruków, które później zdigitalizowane udostępniane są wszystkim chętnym. Podobnie jak w poprzednich latach, bibliotece udało się pozyskać dofinansowanie z programu „Społeczna Odpowiedzialność Nauki” prowadzonego przez Ministerstwo Edukacji i Nauki. Program ten skierowany jest m.in. do bibliotek naukowych naszego kraju, do grona których od 2017 r. należy również diecezjalna instytucja.

Przedsięwzięcie

Pierwszym ze zrealizowanych projektów była „Konserwacja, opracowanie, digitalizacja 50 starych druków z Biblioteki Kapituły w Sandomierzu”. Zadanie to było kontynuacją rozpoczętego przed rokiem żmudnego procesu prac ratowniczych nad tym cennym zbiorem, który został zdeponowany w bibliotece. Zakresem obejmowało ono pięć inkunabułów, czyli książek wydrukowanych przed 1500 rokiem, oraz 45 woluminów starych druków, tj. sprzed 1800 roku. Z racji, iż część z nich była tzw. klockami introligatorskimi (największy z nich zawierał 54 pozycje), udało się z nich wyodrębnić aż 310 samodzielnych tytułów. – Tematyka tych pozycji jest niezwykle ciekawa, bowiem większość z nich skupia się wokół kwestii medycznych: chirurgii, anatomii, farmaceutyki, itp. Z tej racji posiadają one liczne ryciny i grafiki, które ubogacają tekst i są ważnym źródłem wiedzy. Śmiało można powiedzieć, że jest to jeden z najbardziej unikatowych księgozbiorów medycznych, który przechowywany jest w zbiorach kościelnych naszej ojczyzny – zaznaczył ks. Piotr Tylec, dyrektor Biblioteki Diecezjalnej.

Etapy działań

Kolejne ocalone od zniszczenia książki koncentrują się na tematyce historycznej, powszechnej oraz kościelnej. Obejmują one zarówno podręczniki i kompendia, ale również szczegółowe opracowania monograficzne. Pięć inkunabułów, które objęto zadaniem, opatrzone są superekslibrisami, czyli znakami własnościowymi umieszczonymi na oprawie. Wśród nich znajduje się jeden unikatowy, zawierający nieznane wyobrażenie herbowe Jana Łaskiego młodszego, jednego z najwybitniejszych polskich działaczy reformacji. Pierwszy etap zadania konserwatorskiego powyższych dzieł obejmował dezynfekcję i dezynsekcję zbioru. W kolejnym etapie odbyło się czyszczenie usuwające kurz, martwe owady, resztki papieru i inne zanieczyszczenia. Również każda strona woluminów była tamponowana i gumowana przy użyciu czyścików konserwatorskich. Następnie wykonano niezbędne prace naprawcze, m.in. podklejenia, uzupełnienia ubytków, prasowanie kart, mocowanie opraw i zabezpieczenie jej specjalistycznymi preparatami. Na koniec cenne dzieła zostały poddane opracowaniu według zasad Centralnego Katalogu Bibliotek Naukowych NUKAT. – W ramach tego zadania przygotowano 200 nowych rekordów bibliotecznych oraz zweryfikowano 110 już istniejących, które przygotowali pracownicy innych książnic. Ostatnim etapem projektu była digitalizacja i udostępnienie kolekcji. Łącznie woluminy miały prawie 30 tys. stron i tyleż wykonano skanów. Udostępniono je w największej polskiej bibliotece cyfrowej – Polona. Z pozycji tych można korzystać bezpłatnie. Koszty tego zadania wyniosły 275 547 zł, z czego Ministerstwo Edukacji i Nauki dofinansowało 248 tys. zł – informował dyrektor biblioteki ks. Tylec.