W Kościele katolickim pośród wielu wspólnot i ruchów, swoje miejsce ma Droga Neokatechumemalna.

Oczami Pasterzy Kościoła

Znaczenie i naturę Drogi Neokatechumenalnej zdefiniował św. Jan Paweł II, pisząc w 1990 r.: „Wśród rzeczywistości zrodzonych przez Ducha Świętego w naszych czasach znajdują się Wspólnoty Neokatechumenalne, których skuteczność dla odnowy życia chrześcijańskiego bywała honorowana przez mojego poprzednika Pawła VI jako owoc Soboru” i dalej: „Uznaję Drogę Neokatechumenalną za itinerarium formacji katolickiej ważnej dla społeczeństwa i czasów dzisiejszych. Wyrażam życzenie zatem, by Bracia w Biskupstwie doceniali i wspomagali – razem ze swymi Prezbiterami – to dzieło dla Nowej Ewangelizacji, aby ono realizowało się zgodnie z liniami zaproponowanymi przez inicjatorów, w duchu posługi Ordynariuszowi miejsca i w komunii z nim”.

Papież Benedykt XVI zatwierdził definitywnie Statut Drogi Neokatechumenalnej 11 maja 2008 r. Określił ją jako „dar Boga dla Jego Kościoła” oraz potwierdził, że „Kościół uznał w Drodze Neokatechumenalnej szczególny dar wzbudzony przez Ducha Świętego”, a także, że „Błogosławiona Dziewica Maryja zainspirowała waszą Drogę i dała wam Rodzinę z Nazaretu jako wzór waszych wspólnot”. Papież Franciszek podczas audiencji 6 marca 2015 r. powiedział: „Potwierdzam wasze powołanie, wspieram waszą misję i błogosławię wasz charyzmat. Zawsze powtarzam, że Droga Neokatechumenalna czyni wiele dobra w Kościele” oraz „zachęcam was, byście szli naprzód, zawierzając się Świętej Dziewicy Maryi, która zainspirowała Drogę Neokatechumenalną”. W 2008 r., w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, Stolica Apostolska zatwierdziła definitywnie Statut.

Inicjatywa chrześcijańska

Jako inicjacja chrześcijańska Droga nie może być rozumiana jako zrzeszenie, ruch czy samodzielna instytucja. Jest ona procesem formacyjnym, który pozostaje w służbie biskupom jako narzędzie i sposób diecezjalnej realizacji wtajemniczenia chrześcijańskiego i stałego wychowania wiary. Ten proces pełni rolę służebną w parafiach, by otwierać duszpasterstwo ewangelizowania młodzieży i dorosłych, prowadząc, ale i przywołując do wiary także oddalonych.

Powszechnie używa się określenia „neokatechumenat”, bo Drogę, na której oczywiście nie powtarza się chrztu, zasadniczo proponuje się ludziom, którzy już zostali ochrzczeni, lecz nie posiadają wystarczającej formacji chrześcijańskiej. Droga Neokatechumenalna jest wzorowana na starożytnej tradycji katechumenatu i prowadzi przez wiele etapów do odkrycia bogactwa łaski chrztu, który otrzymaliśmy w dzieciństwie.

Zatem istotą jest otwieranie drogi nawrócenia w parafii, aby stopniowo, etap za etapem, w katechumenacie pochrzcielnym, przeżywanym w małych wspólnotach, utworzonych przez osoby w różnym wieku, o różnej pozycji społecznej, wykształceniu i kulturze, pomagać ludziom doświadczać, co znaczy być chrześcijaninem i wzrastać w wierze. Wspólnoty takie powstają dzięki otwartym dla wszystkich katechezom – przepowiadaniu kerygmatu. Katechezy i całe itinerarium neokatechumealne opierają się na „trójnogu”: Słowo Boże – Liturgia – Wspólnota.

Bogactwo katechez

Katechezy te głosi na zaproszenie proboszcza ekipa świeckich z prezbiterem. W ich trakcie celebruje się Liturgię pokutną i Liturgię Słowa, podczas której uczestnikom wręcza się Biblię. Katechezy kończą się wyjazdem na dwudniową konwiwencję, gdzie uczestnicy przygotowywani są do przeżywania Liturgii Eucharystii ze zrozumieniem pełni znaków. Na zakończenie, z chętnych osób zostaje zawiązana wspólnota, która potem gromadzi się dwa razy w tygodniu: na Liturgii Słowa i niedzielnej Eucharystii, sprawowanej z reguły w sobotę wieczorem.

Droga Neokatechumenalna narodziła się w 1964 r. w Madrycie. Dziś istnieje w 106 krajach, 880 diecezjach, w 5700 parafiach ma 19 000 wspólnot. Do Polski dotarła w roku 1975 i liczy ponad 1000 wspólnot. W diecezji drohiczyńskiej pierwsza wspólnota powstała w 1977 r. w Sokołowie Podlaskim, w parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny (obecnie konkatedrze). Wspólnoty istnieją w Sokołowie Podlaskim i Węgrowie.