Reklama

Kolebka świętej

Skopje, stolica Macedonii, leży w środku Bałkanów, przy drodze łączącej Belgrad z Atenami. Miasto zamieszkane głównie przez wiernych prawosławia i muzułmańską mniejszość ma dziś powód do zgodnego świętowania – kanonizację najsławniejszej jego obywatelki i dumy całej Macedonii – Matki Teresy z Kalkuty

Niedziela Ogólnopolska 36/2016, str. 16-17

Margita Kotas

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Nad miastem wznosi się góra Vodno (1066 m n.p.m.), zwieńczona w 2002 r. monumentalnym krzyżem, który wzniesiono niedługo po zamieszkach albańsko-macedońskich. Na dwie części: południową – chrześcijańską, zamieszkaną głównie przez Macedończyków, i północną – muzułmańską, w której osiedlili się wyznający islam Albańczycy, Romowie oraz Serbowie i Bośniacy, dzieli Skopje rzeka Wardar. Obie części wraz z ich różnorodnością religii i kultur łączy słynny XV-wieczny Kamienny Most.

Stara Čaršija

Reklama

Górujące nad północną częścią miasta twierdza Kale i meczet Mustafy Paszy przypominają o panowaniu tu przez 500 lat imperium osmańskiego, choć sama twierdza powstała wiele wieków wcześniej – już za czasów Ilirów, a do jej budowy posłużyły podobno kamienne bloki pochodzące z antycznego miasta Shkupi. W dzielnicy tej, zwanej Čaršija, wśród licznych meczetów, łaźni – z najsłynniejszą Daut Paszy, w której mieści się dziś Macedońska Galeria Narodowa – i karawanserajów odnaleźć można także dwie chrześcijańskie świątynie. Są nimi cerkiew św. Dymitra i wyglądająca jak zwykły budynek cerkiew św. Zbawiciela, najstarsza świątynia chrześcijańska w mieście, w której znajduje się słynny ikonostas autorstwa braci Petara i Marka Filipovskich oraz Makarije Frckovskiego, jeden z trzech najpiękniejszych w Macedonii (pozostałe dwa ikonostasy tych twórców znajdują się w klasztorach Sveti Jovan Bigorski i Lesnovo). Zewnętrzny wygląd świątyni przypomina o czasach panowania tureckiego, kiedy to prawo nie pozwalało świątyniom chrześcijańskim przewyższać meczetów; jak przekazuje tradycja – świątynie te nie mogły być wyższe od Turka siedzącego na koniu.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Anjesë ze Skopje

Po drugiej stronie Kamiennego Mostu, tuż za pl. Makedonija, na którym wznosi się monument Aleksandra Macedońskiego, przy ul. 11 Oktomvri znaleźć można z łatwością pierwszą z pamiątek przypominającą o wybitnej mieszkance miasta – Matce Teresie z Kalkuty. Cztery metalowe kątowniki wmontowane w nawierzchnię ulicy znaczą zarysy domu, w którym święta przyszła na świat i który ucierpiał podczas tragicznego trzęsienia ziemi z 26 lipca 1963 r. Przypomina o tym umieszczona obok tablica pamiątkowa.

Reklama

Kiedy Anjesë Gonxhe Bojaxhiu przyszła na świat 26 sierpnia 1910 r., Skopje znajdowało się jeszcze pod panowaniem Osmanów i nosiło turecką nazwę Üsküp. Rodzice Anjesë, Nikollë i Dranafile, byli Albańczykami pochodzącymi prawdopodobnie ze Szkodry, gdzie dzisiaj o Matce Teresie z wielkim szacunkiem mówią wszyscy mieszkańcy, również muzułmanie. Do Üsküp przybyli po opuszczeniu miasta Prizren, które obecnie znajduje się na terenie Kosowa. Niedaleko domu, w którym mieszkała rodzina Bojaxhiu, mieścił się katolicki kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, w którym Anjesë została ochrzczona na drugi dzień po urodzeniu i w którym przystąpiła do I Komunii św. Podstawową edukację ukończyła w szkole przy kościele pw. Świętego Serca, a następnie została posłana do skopijskiego gimnazjum. Niewiele jest wiadomości o dzieciństwie i młodości Matki Teresy, wiadomo jednak, że grała na mandolinie i wraz ze starszą siostrą Agą śpiewała w kościelnym chórze. Pisała też wiersze, a lokalna gazeta opublikowała nawet kilka jej artykułów. Pragnienie, by poświęcić się Bogu, zrodziło się, kiedy Anjesë miała 12 lat, 6 lat później opuściła dom rodzinny w Skopje. Wstąpiła do Instytutu Błogosławionej Dziewicy Maryi i została misjonarką. 25 września 1928 r. rodzina i przyjaciele pożegnali Anjesë na peronie dworca kolejowego w Skopje. To wtedy po raz ostatni widziała matkę i siostrę (ojciec zmarł, gdy miała 8 lat). Rodzinne miasto odwiedziła dwukrotnie po wielu latach – w 1970 i 1978 r. W odpowiedzi na spory, do którego narodu należy – czy jest Albanką, Macedonką czy Arumunką – Matka Teresa odpowiadała: „Należę do świata, ale czuję się obywatelką Skopje, bo tutaj się urodziłam i wychowałam”.

Dom Pamięci

31 stycznia 2009 r. w Skopje oficjalnie otwarto Dom Pamięci Matki Teresy, ufundowany przez rząd Republiki Macedonii z okazji przypadającej w kolejnym roku 100. rocznicy jej urodzin. Dom znajduje się przy bulwarze Makedonija, w miejscu, gdzie znajdował się kiedyś kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, zniszczony podczas trzęsienia ziemi w 1963 r. W dniu otwarcia domu w obecności m.in. przedstawicieli Kościoła katolickiego w Macedonii i macedońskiego Kościoła prawosławnego wniesiono relikwie błogosławionej.

Od pierwszego dnia muzeum przyciąga wielu zwiedzających. Tylko w ciągu pierwszego tygodnia odwiedziło je aż 12 tys. osób. Nic dziwnego, Dom Pamięci Matki Teresy intryguje już swoją architekturą, która łączy w sobie elementy typowego XIX-wiecznego domu osmańskiego z ornamentyką indyjską, a jego ekspozycja obejmuje liczne dokumenty, zdjęcia i eksponaty, dzięki którym można prześledzić historię życia Matki Teresy. Do najważniejszych eksponatów należą m.in.: akt urodzenia Anjesë Gonxhe Bojaxhiu wydany przez parafię katolicką Najświętszego Serca Pana Jezusa, jej sari, różaniec, krzyż, modlitewnik oraz nagrody, które otrzymała Matka Teresa, m.in. dyplom Pokojowej Nagrody Nobla. Zobaczyć można także wyposażenie domu mieszkalnego z początku XX wieku, jakie znajdować się mogło w rodzinnym domu Matki Teresy. Piętro wyżej nad salą ekspozycji znajduje się mała katolicka kaplica, gdzie 3 razy w tygodniu sprawowane są nabożeństwa, a w podziemiach muzeum jest centrum multimedialne związane z życiem i działalnością Matki Teresy.

Diecezja Skopje

Miasto, w którym jak za czasów przyszłej Matki Teresy dominują wyznawcy prawosławia, jest również stolicą katolickiej diecezji Skopje, która obejmuje swoim zasięgiem cały kraj. Diecezja składa się z 2 parafii: Najświętszego Serca Pana Jezusa w Skopje z kościołami filialnymi w miastach Tetowo, Wełes, Sztip, Priłep, Gostiwar oraz parafii w Bitoli z kościołem filialnym w Ochrydzie. Siedziba biskupa znajduje się w zbudowanej w 1977 r. katedrze Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ul. Risto Siskov, która zastąpiła starą katedrę noszącą to samo wezwanie, zniszczoną przez trzęsienie ziemi. Ordynariuszem diecezji jest bp Kiro Stojanow, a jej patronem – św. Kliment (Klemens) z Ochrydy, święty czczony przez Kościół prawosławny i Kościół katolicki, apostoł Bałkanów, dobroczyńca i misjonarz, w którego ślady poszła święta ze Skopje.

2016-08-31 08:34

Oceń: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Prezes Poczty Polskiej odwołany

2026-03-25 19:35

[ TEMATY ]

poczta polska

Bożena Sztajner/Niedziela

Rada nadzorcza Poczty Polskiej odwołała w środę Sebastiana Mikosza z funkcji prezesa - poinformowało ministerstwo aktywów. Wniosek o odwołanie Mikosza, który był prezesem spółki dokładnie 2 lata, uzasadniono m.in. potrzebą zapewnienia zgodności polityki zarządczej spółki z celami właścicielskimi.

„Dzisiaj Rada Nadzorcza Poczty Polskiej S.A. podjęła decyzje o odwołaniu p. Sebastiana Mikosza z funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Wniosek o odwołanie został uzasadniony potrzebą zapewnienia zgodności polityki zarządczej Spółki z celami właścicielskimi oraz koniecznością skutecznej realizacji założeń strategicznych, w tym odbudowy pozycji rynkowej spółki” - przekazało w środę we wpisie na platformie X ministerstwo.
CZYTAJ DALEJ

Kościół katolicki wspomina św. Dyzmę, skazańca kanonizowanego przez Jezusa

2026-03-26 07:24

[ TEMATY ]

święty

Ukrzyżowanie Chrystusa i dwóch łotrów Źródło: Wikimedia Commons / domena publiczna

Ukrzyżowanie Chrystusa i dwóch łotrów

Ukrzyżowanie Chrystusa i dwóch łotrów

W czwartek Kościół katolicki wspomina św. Dyzmę, skazańca ukrzyżowanego wraz z Jezusem. Święty, powszechnie znany jako Dobry Łotr, przed śmiercią usłyszał od Chrystusa: „Dziś ze Mną będziesz w raju”. Był to pierwszy akt kanonizacji w Kościele i jedyny, którego Jezus dokonał osobiście.

Podziel się cytatem Jego historię opisuje Ewangelia według św. Łukasza. Według ewangelisty, kiedy Jezus został ukrzyżowany, obok Niego powieszono na krzyżach również dwóch skazańców: jednego po prawej, drugiego po lewej stronie Jezusa. Wówczas jeden z nich zaczął urągać Jezusowi, mówiąc: „Czy Ty nie jesteś Mesjaszem? Wybaw więc siebie i nas”.
CZYTAJ DALEJ

Zgarnij gry planszowe

2026-03-26 07:26

[ TEMATY ]

konkurs

Materiał organizatora

Do zdobycia 3 zestawy gier planszowych i karcianych. Nagrody zostały przekazane przez organizatora 4. Festiwalu i Targów Gier Planszowych BookGame w Krakowie.

Festiwal i Targi Gier Planszowych BookGame można odwiedzić w dniach 27–29 marca 2026 r. w Krakowie, ul. Galicyjska 9.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję