KS. IRENEUSZ SKUBIŚ: – Proszę przybliżyć Czytelnikom „Niedzieli” osiągnięcia polskiej delegacji na szczycie klimatycznym w Paryżu.

PROF. JAN SZYSZKO: – Polska prezentowała spójne stanowisko związane z rolą, jaką chce pełnić w zakresie działań dotyczących zmniejszenia koncentracji dwutlenku węgla w atmosferze. Począwszy od wystąpienia prezydenta RP Andrzeja Dudy na 70. Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku, poprzez wystąpienie premier rządu RP Beaty Szydło na inauguracji COP21 w Paryżu, po wystąpienie moje jako ministra środowiska na Segmencie Wysokiego Szczebla – mówiła jednym głosem, że zgodnie z encykliką Ojca Świętego Franciszka „Laudato si’” nowe porozumienie musi dotyczyć wszystkich państw na zasadzie dobrowolności, solidarności i współodpowiedzialności, z uwzględnieniem specyfiki społeczno-gospodarczej tych państw. Jedyną platformą porozumienia jest koncepcja zrównoważonego rozwoju, a więc koncepcja wzrostu gospodarczego powiązanego z racjonalnym użytkowaniem zasobów przyrodniczych, wytyczonym przez takie konwencje ONZ, jak Konwencja Klimatyczna, Konwencja o Różnorodności Biologicznej czy też Konwencja o Pustynnieniu. To realizacja tych konwencji miała poprawić jakość powietrza, wody, zahamować proces degradacji gleb i lasów, chronić bioróżnorodność i w efekcie wyeliminować głód. Z tego punktu widzenia Polska to kraj sukcesu. Miała dokonać redukcji emisji dwutlenku węgla na poziomie 6 proc., a dokonała tego 5-krotnie więcej przy równoczesnym 100-procentowym wzroście PKB. Polacy wycinają lasy, pozyskują drewno, zbierają grzyby, jagody, pozyskują zwierzynę i mają coraz więcej lasów, coraz więcej drewna, a z polskich krajobrazów nie zniknął ani jeden z dziko żyjących gatunków. To pokazała Polska na COP21 w Paryżu, prezentując m.in. polskie leśnictwo. Zaprezentowaliśmy także światowe osiągnięcie w zakresie odnawialnych źródeł energii, jakim jest Geotermia Toruńska, gdzie z jednego otworu wydobywczego potencjalnie można pozyskać 700 t wody o temperaturze powyżej 60°C. To ciepła woda dla 200 tys. mieszkańców, to energia cieplna tańsza od tej produkowanej z węgla, to całkowity brak emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Te osiągnięcia Polska przedstawiła wobec prawie 200 państw świata, proponując polskie rozwiązania jako wzór do naśladowania. Znalazło to odbicie w przyjętym porozumieniu, gdzie dla zmniejszenia koncentracji dwutlenku węgla w atmosferze taką samą wagę przywiązuje się do nowych, mniej emisyjnych technologii spalania np. węgla i pochłaniania dwutlenku węgla z atmosfery, chociażby przez lasy.

– Jakie inicjatywy podejmie Pański resort w ramach ustaleń paryskiej konferencji, aby „uciekać do przodu” w ramach zrównoważonego rozwoju?

– Wymienię najważniejsze:
• Rozwój nauki i implementacja nowych, innowacyjnych, mniej emisyjnych technologii spalania węgla.
• Promocja odnawialnych źródeł energii ze szczególnym uwzględnieniem zasobów geotermalnych i polskich technologii.
• Wykorzystanie inżynierii ekologicznej i innowacyjności w zakresie wykorzystania polskich lasów do zwiększania pochłaniania dwutlenku węgla z atmosfery, monitorowanego rodzimą bioróżnorodnością.
• Promocja osiągnięć Polski nie tylko na kolejnych Konferencjach Stron Konwencji Klimatycznej (kolejne COP), ale i w Polsce poprzez organizowanie międzynarodowych targów i konferencji. Jedną z najbliższych inicjatyw będzie organizacja międzynarodowej konferencji na temat: „Lasy borealne i ich rola w pochłanianiu dwutlenku węgla – metody i podstawy prawne”.

– Co dalej z wykorzystaniem węgla w Polsce?

– Węgiel nadal musi być i będzie podstawowym nośnikiem energii dla przemysłu. Będzie, jak do tej pory, używany z zastosowaniem coraz nowszych, mniej emisyjnych technologii spalania z równoczesnym wzrostem pochłaniania dwutlenku węgla przez lasy, celem wzrostu produkcji drewna (bezemisyjna produkcja materiału budowlanego), poprawy jakości powietrza i wody oraz ochrony bioróżnorodności.

– Konferencja w Paryżu zobowiązała jej uczestników do pomocy państwom biedniejszym. Jak Polska będzie realizować to zobowiązanie?

– Został zachowany dotychczasowy podział obowiązków między państwa rozwinięte i państwa rozwijające się. Polska należy do państw o gospodarce „w stanie przejściowym” i na zasadzie dobrowolności może służyć pomocą państwom rozwijającym się. Myślę, że rola Polski w tym zakresie będzie wzrastać.

– Przyjęta przez Polskę filozofia troski o klimat stawia nasz kraj w rzędzie liderów tej sprawy. Jak wychowywać społeczeństwa do takiego korzystania z dóbr naturalnych, aby zarazem uczyć odpowiedzialności za ochronę klimatu?

– Kształcić, kształcić i jeszcze raz kształcić w duchu odpowiedzialności za stworzenie i poszanowanie dziedzictwa kulturowego, o czym również jest mowa w encyklice „Laudato si’”.